sakuraluu
03-13-2010, 03:44 PM
Để đảm bảo an toàn chạy tàu, góp phần nâng cao chất lượng và năng lực vận tải, thời gian qua trong ngành đường sắt đã có tới 134 đường ngang được trang bị hệ thống cảnh báo tự động.
Hệ thống tín hiệu cảnh báo tự động được lắp đặt tại các đường ngang nói trên hiện có 3 loại hình khác nhau : dùng rơ le điều khiển, cảm biến địa chấn - máy tính nhúng và thiết bị điều khiển tự động (PLC) - sensor. Đường ngang tự động được xây dựng trên cơ sở hệ thống thiết bị cảnh báo tự động hoạt động ổn định và có thêm barie (cần chắn). Cần chắn tự động dài 6m sử dụng động cơ điện xoay chiều 220V là loại hình thiết bị tiên tiến nhất của Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) hiện nay để phòng vệ đường ngang.
Hệ thống cảnh báo tự động tại các đường ngang hiện nay gồm chuông, đèn bình thường không hoạt động trước khi tàu tới đường ngang ít nhất 40 giây chuông kêu, đèn đỏ bật sáng (đóng đường ngang) và khi đuôi tàu qua khỏi đường ngang thì chuông ngừng kêu, đèn đỏ tắt. Mẫu thiết bị cảnh báo tự động dùng rơ le điều khiển là loại hình thiết kế dựa vào các mạch điện kinh điển của nước ngoài vận dụng cho ĐSVN.
Do nhiều đặc điểm như không có mạch đường ray liên tục, không điều chỉnh được thời gian đóng đường ngang, có quá nhiều đường ngang... nên tuy được chọn làm thiết kế mẫu nhưng đến nay loại hình này ít được dùng.
Từ những tồn tại của các loại thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động nói trên, việc sử dụng máy tính nhúng hoặc phần mềm PLC trong hệ thống cảnh báo tự động để điều chỉnh thời gian đóng đường ngang, giám sát từ xa... trở thành mẫu thiết kế có nhiều ưu điểm hơn. Các nhà cung cấp thiết bị cảnh báo tự động đường ngang trong và ngoài ngành ĐS đã tiến hành chế tạo, lập trình chọn phần mềm tương thích, sử dụng nhiều loại cảm biến phát hiện như mạch điện đường ray, phô tô sensor các loại sensor điện, từ, điện từ, địa chấn... nhưng thực tế vẫn chưa chọn được loại có tính ổn định cao (trở ngại chính của hệ thống thiết bị cảnh báo tự động phòng vệ đường ngang hiện nay đều do sensor gây ra)...
Tuy mới trong giai đoạn thử nghiệm nhưng việc sử dụng tín hiệu phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động của ĐSVN trong thời gian qua cũng đã có nhiều ưu điểm, góp phần giảm thiểu tai nạn, đảm bảo an toàn chạy tàu. Nói chung các hệ thống tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang do các đơn vị trong và ngoài ngành ĐS thiết kế, chế tạo và lắp đặt đều đạt các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đề ra. Vấn đề trở ngại do không có mạch điện đường ray liên tục được khắc phục bằng cách kiểm tra phân khu tới gần đường ngang xem đã thanh thoát hay chưa để hồi phục tín hiệu tự động phòng vệ đường ngang về trạng thái ban đầu, sau khi đã sáng đèn vàng nhấp nháy trong phân khu tới gần quá chậm so với tốc độ tính toán. Thành công nhất trong việc thiết kế, lắp đặt thiết bị cảnh báo đường ngang tự động là đã sử dụng thiết bị vi xử lý để tính toán, đo tốc độ trung bình của đoàn tàu khi bắt đầu chiếm dụng phân khu tới gần để điều chỉnh thời gian đóng đường ngang...
Tuy nhiên, hệ thống tín hiệu phòng vệ đường ngang của ĐSVN hiện vẫn còn một số hạn chế cần được tiếp tục hoàn thiện cả trong thiết kế, chế tạo, quản lý sử dụng và sửa chữa. Tại cuộc hội thảo về thiết bị tín hiệu tự động cảnh báo đường ngang tổ chức vào trung tuần tháng 7-2002 vừa qua, ý kiến của lãnh đạo ngành, các ban tham mưu của Liên hiệp ĐSVN, các đơn vị thiết kế và sử dụng đều đề cập đến nguyên nhân chính của các hạn chế là do chưa lựa chọn được mẫu thiết kế tối ưu để có quy định cụ thể về tiêu chuẩn thiết bị, hướng dẫn sử dụng, lắp đặt, sửa chữa.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Hữu Bằng, Phó Tổng giám đốc Liên hiệp ĐSVN đã khẳng định chủ trương lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động đường ngang của ĐSVN là hoàn toàn đúng đắn, tuy còn tồn tại nhưng cần phải khắc phục để ngày càng phát huy hiệu quả hơn cho việc đảm bảo an toàn chạy tàu, giảm thiểu tai nạn tại các đường ngang. Vừa qua, Bộ Giao thông vận tải đã duyệt cho ĐSVN 316 tỷ đồng thực hiện dự án đường ngang, trong đó chủ yếu dành cho việc lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động.
Để có điều kiện sớm xúc tiến dự án này, Liên hiệp ĐSVN đã giao đã cho Công ty Tư vấn Đầu tư & Xây dựng, Công ty Công trình thông tin tín hiệu (TTTH) - Điện và Xí nghiệp TTTH ĐS Hà Nội tiến hành chọn lựa mẫu thiết kế hệ thống thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động có nhiều ưu điểm nhất trình Liên hiệp ĐSVN duyệt trong tháng 8-2002 để đưa vào lắp đặt hàng loạt.
Nhiệm vụ của các nhà cung cấp thiết bị trong và ngoài ngành trong thời gian tới gồm các Công ty Tư vấn Đầu tư & Xây dựng, Công trình TTTH - Điện và Phần mềm - Tự động hóa thiết kế CadPro là cần khắc phục ngay các tồn tại của thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động ở 134 đường ngang đã lắp đặt. Ngoài việc thực hiện thời gian bảo hành trong 12 tháng, các nhà cung cấp phải xúc tiến chuyển giao công nghệ cho đơn vị sử dụng. Khi có sự cố về kỹ thuật của thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang xảy ra (chậm nhất sau 48 giờ), phải cử nhân viên đến sửa chữa.
Các đơn vị sử dụng là các xí nghiệp TTTH ĐS cần xây dựng ngay quy trình bảo dưỡng, sử dụng thiết bị tín hiệu cảnh báo đường ngang tự động bằng nguồn kinh phí của Liên hiệp ĐSVN (qua Ban Khoa học công nghệ ). Các Phân ban Cơ sở hạ tầng khu vực và các xí nghiệp TTTH cần xúc tiến xây dựng đơn giá vật tư, tổ chức đào tạo nghiệp vụ về quản lý, khai thác, sửa chữa thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động cho công nhân viên. Ban Cơ sở hạ tầng Liên hiệp ĐSVN sớm ban hành quy hoạch đường ngang lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động. Cùng với việc xây dựng các tiêu chí kỹ thuật về đường ngang cho phù hợp, ban tham mưu chuyên ngành cần sớm có quy định về quản lý kỹ thuật, bảo dưỡng các thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang, liên hiệp lao động giữa các đơn vị ĐS khu vực có lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động. Tổ thường trực của Liên hiệp ĐSVN gồm các ban chuyên ngành như Cơ sở hạ tầng, Khoa học Công nghệ, Hợp tác Quốc tế, Quản lý Xây dựng, Thanh tra Pháp chế và Phân ban Cơ sở hạ tầng khu vực I sẽ thường trực để giải quyết các vấn đề liên quan đến thiết bị cảnh báo tự động như hướng dẫn đầu tư thiết bị thử nghiệm sensor, hệ thống giám sát từ xa...
(Báo ĐS)
Hệ thống tín hiệu cảnh báo tự động được lắp đặt tại các đường ngang nói trên hiện có 3 loại hình khác nhau : dùng rơ le điều khiển, cảm biến địa chấn - máy tính nhúng và thiết bị điều khiển tự động (PLC) - sensor. Đường ngang tự động được xây dựng trên cơ sở hệ thống thiết bị cảnh báo tự động hoạt động ổn định và có thêm barie (cần chắn). Cần chắn tự động dài 6m sử dụng động cơ điện xoay chiều 220V là loại hình thiết bị tiên tiến nhất của Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) hiện nay để phòng vệ đường ngang.
Hệ thống cảnh báo tự động tại các đường ngang hiện nay gồm chuông, đèn bình thường không hoạt động trước khi tàu tới đường ngang ít nhất 40 giây chuông kêu, đèn đỏ bật sáng (đóng đường ngang) và khi đuôi tàu qua khỏi đường ngang thì chuông ngừng kêu, đèn đỏ tắt. Mẫu thiết bị cảnh báo tự động dùng rơ le điều khiển là loại hình thiết kế dựa vào các mạch điện kinh điển của nước ngoài vận dụng cho ĐSVN.
Do nhiều đặc điểm như không có mạch đường ray liên tục, không điều chỉnh được thời gian đóng đường ngang, có quá nhiều đường ngang... nên tuy được chọn làm thiết kế mẫu nhưng đến nay loại hình này ít được dùng.
Từ những tồn tại của các loại thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động nói trên, việc sử dụng máy tính nhúng hoặc phần mềm PLC trong hệ thống cảnh báo tự động để điều chỉnh thời gian đóng đường ngang, giám sát từ xa... trở thành mẫu thiết kế có nhiều ưu điểm hơn. Các nhà cung cấp thiết bị cảnh báo tự động đường ngang trong và ngoài ngành ĐS đã tiến hành chế tạo, lập trình chọn phần mềm tương thích, sử dụng nhiều loại cảm biến phát hiện như mạch điện đường ray, phô tô sensor các loại sensor điện, từ, điện từ, địa chấn... nhưng thực tế vẫn chưa chọn được loại có tính ổn định cao (trở ngại chính của hệ thống thiết bị cảnh báo tự động phòng vệ đường ngang hiện nay đều do sensor gây ra)...
Tuy mới trong giai đoạn thử nghiệm nhưng việc sử dụng tín hiệu phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động của ĐSVN trong thời gian qua cũng đã có nhiều ưu điểm, góp phần giảm thiểu tai nạn, đảm bảo an toàn chạy tàu. Nói chung các hệ thống tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang do các đơn vị trong và ngoài ngành ĐS thiết kế, chế tạo và lắp đặt đều đạt các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu đề ra. Vấn đề trở ngại do không có mạch điện đường ray liên tục được khắc phục bằng cách kiểm tra phân khu tới gần đường ngang xem đã thanh thoát hay chưa để hồi phục tín hiệu tự động phòng vệ đường ngang về trạng thái ban đầu, sau khi đã sáng đèn vàng nhấp nháy trong phân khu tới gần quá chậm so với tốc độ tính toán. Thành công nhất trong việc thiết kế, lắp đặt thiết bị cảnh báo đường ngang tự động là đã sử dụng thiết bị vi xử lý để tính toán, đo tốc độ trung bình của đoàn tàu khi bắt đầu chiếm dụng phân khu tới gần để điều chỉnh thời gian đóng đường ngang...
Tuy nhiên, hệ thống tín hiệu phòng vệ đường ngang của ĐSVN hiện vẫn còn một số hạn chế cần được tiếp tục hoàn thiện cả trong thiết kế, chế tạo, quản lý sử dụng và sửa chữa. Tại cuộc hội thảo về thiết bị tín hiệu tự động cảnh báo đường ngang tổ chức vào trung tuần tháng 7-2002 vừa qua, ý kiến của lãnh đạo ngành, các ban tham mưu của Liên hiệp ĐSVN, các đơn vị thiết kế và sử dụng đều đề cập đến nguyên nhân chính của các hạn chế là do chưa lựa chọn được mẫu thiết kế tối ưu để có quy định cụ thể về tiêu chuẩn thiết bị, hướng dẫn sử dụng, lắp đặt, sửa chữa.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Hữu Bằng, Phó Tổng giám đốc Liên hiệp ĐSVN đã khẳng định chủ trương lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động đường ngang của ĐSVN là hoàn toàn đúng đắn, tuy còn tồn tại nhưng cần phải khắc phục để ngày càng phát huy hiệu quả hơn cho việc đảm bảo an toàn chạy tàu, giảm thiểu tai nạn tại các đường ngang. Vừa qua, Bộ Giao thông vận tải đã duyệt cho ĐSVN 316 tỷ đồng thực hiện dự án đường ngang, trong đó chủ yếu dành cho việc lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động.
Để có điều kiện sớm xúc tiến dự án này, Liên hiệp ĐSVN đã giao đã cho Công ty Tư vấn Đầu tư & Xây dựng, Công ty Công trình thông tin tín hiệu (TTTH) - Điện và Xí nghiệp TTTH ĐS Hà Nội tiến hành chọn lựa mẫu thiết kế hệ thống thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động có nhiều ưu điểm nhất trình Liên hiệp ĐSVN duyệt trong tháng 8-2002 để đưa vào lắp đặt hàng loạt.
Nhiệm vụ của các nhà cung cấp thiết bị trong và ngoài ngành trong thời gian tới gồm các Công ty Tư vấn Đầu tư & Xây dựng, Công trình TTTH - Điện và Phần mềm - Tự động hóa thiết kế CadPro là cần khắc phục ngay các tồn tại của thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động ở 134 đường ngang đã lắp đặt. Ngoài việc thực hiện thời gian bảo hành trong 12 tháng, các nhà cung cấp phải xúc tiến chuyển giao công nghệ cho đơn vị sử dụng. Khi có sự cố về kỹ thuật của thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang xảy ra (chậm nhất sau 48 giờ), phải cử nhân viên đến sửa chữa.
Các đơn vị sử dụng là các xí nghiệp TTTH ĐS cần xây dựng ngay quy trình bảo dưỡng, sử dụng thiết bị tín hiệu cảnh báo đường ngang tự động bằng nguồn kinh phí của Liên hiệp ĐSVN (qua Ban Khoa học công nghệ ). Các Phân ban Cơ sở hạ tầng khu vực và các xí nghiệp TTTH cần xúc tiến xây dựng đơn giá vật tư, tổ chức đào tạo nghiệp vụ về quản lý, khai thác, sửa chữa thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động cho công nhân viên. Ban Cơ sở hạ tầng Liên hiệp ĐSVN sớm ban hành quy hoạch đường ngang lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động. Cùng với việc xây dựng các tiêu chí kỹ thuật về đường ngang cho phù hợp, ban tham mưu chuyên ngành cần sớm có quy định về quản lý kỹ thuật, bảo dưỡng các thiết bị tín hiệu cảnh báo tự động đường ngang, liên hiệp lao động giữa các đơn vị ĐS khu vực có lắp đặt thiết bị cảnh báo tự động. Tổ thường trực của Liên hiệp ĐSVN gồm các ban chuyên ngành như Cơ sở hạ tầng, Khoa học Công nghệ, Hợp tác Quốc tế, Quản lý Xây dựng, Thanh tra Pháp chế và Phân ban Cơ sở hạ tầng khu vực I sẽ thường trực để giải quyết các vấn đề liên quan đến thiết bị cảnh báo tự động như hướng dẫn đầu tư thiết bị thử nghiệm sensor, hệ thống giám sát từ xa...
(Báo ĐS)