Du lịch bằng đường sắt: Vì sao chưa hấp dẫn du khách?

[danhbaduongsat]

Du lịch bằng đường sắt: Vì sao chưa hấp dẫn du khách?
04/03/2011 10:03:20 (GMT+7) Mặc dù ra đời từ rất sớm và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống phương tiện vận chuyển nhưng thời gian qua cơ sở hạ tầng cũng như chất lượng dịch vụ đường sắt nước ta vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách, nhất là khách quốc tế. Điều đó khiến cho doanh thu từ du lịch đường sắt luôn thấp và khó cạnh tranh với các phương tiện vận chuyển khác.


Một toa ghế ngồi.


Hoạt động cầm chừng
Theo thống kê của Tổng cục Du lịch, trong năm 2010, cả nước đón hơn 5 triệu lượt khách du lịch quốc tế. Tuy nhiên, trong số đó có 83% số khách đi du lịch bằng đường hàng không, còn lại là đường bộ, số người chọn đường sắt chiếm tỷ lệ không đáng kể. Mặc dù du lịch đường sắt có nhiều lợi thế, như độ an toàn cao, thân thiện với môi trường, thuận lợi cho hành trình trải nghiệm nhưng du khách không mặn mà với loại hình du lịch này. Lý giải về vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch thừa nhận, so với các nước có ngành "công nghiệp không khói" phát triển, du lịch đường sắt nước ta còn nhiều bất cập. Hạ tầng đường sắt (nền đường, khổ đường) hạn chế khiến tốc độ của tàu chậm so với các phương tiện giao thông khác. Mặt khác, chất lượng dịch vụ trên các đoàn tàu còn hạn chế.

Hiện nước ta có rất nhiều tuyến đường sắt có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động du lịch, như tuyến Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Vinh, TP Hồ Chí Minh - Nha Trang, tuyến Bắc - Nam, tuyến quốc tế đi Nam Ninh, Côn Minh (Trung Quốc). Qua đánh giá thực tế, chỉ có tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai và ngược lại hoạt động có hiệu quả với tỷ lệ khách du lịch tăng dần theo từng năm. Cụ thể, nếu năm 2007, tỷ lệ du khách tham gia tuyến đường sắt này đạt 57% thì đến năm 2010 đã tăng lên gần 68%. Còn lại, không ít tuyến du lịch đường sắt khác đang trong tình trạng hoạt động cầm chừng. Chẳng hạn như tuyến Hà Nội - Nam Ninh, Hà Nội - Quảng Ninh dù được đưa vào khai thác từ năm 2009 nhưng đến nay thu hút rất ít khách du lịch.

Cấp hạng sao cho toa tàu
Không chỉ hạn chế về hạ tầng, chất lượng dịch vụ trên đoàn tàu, chuyện không có phương tiện vận chuyển từ ga đến các điểm tham quan, thủ tục xuất cảnh rườm rà tại các tuyến quốc tế... cũng là nguyên nhân khiến du lịch đường sắt nước ta chưa tạo được sức hút đối với du khách.

Theo đánh giá của các hãng lữ hành, ở Việt Nam mới chỉ có vận tải hành khách bằng tàu hỏa chứ chưa thực sự có sản phẩm du lịch đường sắt. Bởi, muốn trở thành sản phẩm du lịch thì trước hết phải đáp ứng yêu cầu về cơ sở hạ tầng và chất lượng dịch vụ. Thêm vào đó, hình thức đặt vé tàu cũng chưa thông thoáng, gây khó khăn cho doanh nghiệp lữ hành. Nếu như với hàng không, việc đặt chỗ có thể tiến hành trước cả năm, thì hiện nay ngành đường sắt vẫn chưa áp dụng hình thức này. Điều đó khiến cho các đoàn khách quốc tế, vốn có thói quen đăng ký tour sớm, rất khó đặt vé trước.

Ông Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, để trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn thì ngành đường sắt cần nâng cao chất lượng các toa tàu, cải thiện chất lượng phục vụ, điều kiện vệ sinh và an ninh nhà ga. Riêng đối với những tuyến phục vụ khách quốc tế, ngành đường sắt cần có một đội ngũ nhân viên phục vụ tương đối thành thạo ngoại ngữ. Bên cạnh đó, việc xếp hạng "sao" cho các toa tàu du lịch đạt chuẩn và đề ra mức giá tương ứng cũng là vấn đề quan trọng cần nghiên cứu trong thời gian tới. Để việc kinh doanh sản phẩm du lịch đường sắt đạt hiệu quả, rất cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành đường sắt và du lịch. Cụ thể, tại nhà ga nên có văn phòng cung cấp thông tin về các hãng du lịch, chương trình du lịch, các điểm đến... Ngược lại, tại các công ty du lịch phải có bộ phận cung cấp thông tin và kế hoạch bán vé tàu cho du khách.

Theo HNM

[H2M_lc]

Em nghĩ bây giờ ĐS nên nâng hẳn chất lượng phục vụ và chất lượng các đôi tàu lên.
Thường xuyên tiến hành lau dọn sửa sang các toa xe khách chất lượng cao. (mô hình này Victoria Express áp dụng rất tốt trên thực tế họ vẫn hút khách và đã hoạt động từ chục năm nay rồi mặc dù giá vé khá chát tính bằng $). Toa xe của họ thực tế luôn sạch sẽ, gọn gàng, cửa kính sáng loáng không 1 vết mờ. Toa hàng ăn thì phục vụ ngang 1 nhà hàng chuyên nghiệp, phục vụ đồ ăn tươi mới tại chỗ. Còn ĐSVN thì toa xe chỉ được thay mỗi cái ga trải giường, quét qua vài cái rồi lại vào chuyến mới. Lắm lúc bước lên cái toa xe An mà em nhìn chả khác cái chuồng lợn, không xứng đáng với đồng tiền bỏ ra.

Nếu ngành đường sắt học được cách phục vụ và làm việc chuyên nghiệp như của 1 vài công ty du lịch tuyến HN - Lào Cai ( trên toa ngoài nhân viên thì còn có 1 chiêu đãi viên như ở trên máy bay, được phục vụ nước hoa quả, lipton và coffee miễn phí) thì dù giá vé có đắt thì đảm bảo vẫn hoạt động có hiệu quả. Vì khi đi tàu hành khách cảm thấy mình được tôn trọng, và cảm thấy tiền vé mình bỏ ra hoàn toàn xứng đáng.

[hungnguyen9x]

Theo em thì các toa xe như hiện nay là khá ổn rồi. Chỉ cần cải thiện ý thức nhân viên vệ sinh trên tàu, lau chùi cửa kính. Ý kiến của anh Hiệp về 1 chiêu đãi viên cũng khá hay. Các tàu ch.lượg cao của TQ đều có ch.đãi viên. Ngoài ra em nghĩ cũng nên cho 1 đoàn tàu 1 ram xe (vd tàu SE3-4 ram xanh trắng, SE7-8 ram đỏ trắng, TN1-2 ram vàng xanh,...) cho cân bằng chất lượng toa xe.

[forvnrail]

Điều cần nhất là sự tiện lợi và sự phục vụ chu đáo.

- Đầu tiên là vấn đề vé: Hiện nay việc bán vé đang có vấn đề. Tất nhiên, phần đông hành khách đi du lịch là đang tìm đến sự thư giãn, mong muốn có sự thoải mái. Không phải ai cũng đi theo tuor, do đó vấn đề mua vé dễ dàng phải được cải thiện. Mua vé nếu qua dịch vụ tăng lên dù chỉ vài chục cũng đem lại sự bức bối nhất định. Còn nếu như phải tăng tới gấp rưỡi thì là vấn đề lớn với hành khác rồi.
Mùa du lich ngành ĐS luôn trong tình trạng quá tải về hành khách, nhưng vẫn đầy tình trạng thừa chỗ trống trên các đoàn tàu. Nhu cầu thiếu, khả năng đáp ứng lại thừa? Điều đó chỉ giải thích được bằng 2 ý: sự yếu kém trong vận hành của mạng lưới bán vé điện tử hiện nay; hoặc có sự tư tắt của nhiều nhóm lợi ích cục bộ (không phải cho ĐSVN) góp phần vào tình trạng trên.

- Vấn đề thứ 2 là sự phục vụ. Khách khi tới ga hoặc khi từ ga ra về phải cảm thấy vui. Những ấn tượng ban đầu và sau cùng ấy rất quan trọng. Phòng chờ các ga như hiện tại cũng tạm được, nhưng các ke ga ở tất cả các ga thì không thuận tiện cho khách đi tàu. Họ mang đồ lên tàu nhiều khi phải trèo qua các ĐS, vừa lếch thếch vừa thiếu an toàn. Khi lên tàu còn đỡ, nhiều lúc về ga (ngay cả ga Hà Nội thủ đô) khác bị bỏ rơi, không biết đi đường nào ra ga. Có khi phải kéo lê đống đồ ra tít cuối đuôi tàu để trèo qua 3 - 4 đường ray mới ra được cửa ga. Người nào nhiều đồ thì đành chịu cho dịch vụ khuân vác chặt chém. Điều này diễn ra bao năm nay mà không một ai quan tâm. Các bác có trách nhiệm, có thẩm quyền đi nước ngoài hàng tháng hàng năm, chứng kiếm các nhà ga ĐS của người ta như thế nào? Có bao giờ phải kéo lê đồ qua ĐS không hay có cầu với thang máy hoặc thang bộ đàng hoàng?

- Vệ sinh cũng là vấn đề đấy: Trên tàu, vấn đề vệ sinh chưa tốt. Hầu như các đoàn tàu nhân viên không làm vệ sinh suốt tuyến đường. Có lẽ họ chỉ làm trước hoặc sau mỗi ca?

- Còn nữa, ăn uống trên tàu khách quá dở. Có lẽ là do chỉ có một đơn vị được bán đồ ăn trên tàu sinh ra độc quyền nên không có sự chỉn chu và tích cực trong cải thiện các bữa ăn sao cho ngon. Hay là nên cho phép tư nhân bên ngoài ngành tham gia nhỉ? Còn nữa là đôi tàu khách tuyến tương đối ngắn chẳng có đến cả phục vụ ăn trên tàu?

- Bây giờ nhiều người đi tàu chọn toa có điều hoà. Hệ thống lạnh trên toa là hệ thống điều hoà chung và hầu như không điều chỉnh được. Các cụ già, người ốm yếu yêu cầu bớt lạnh thì mấy anh chị to khoẻ lại muốn lạnh thêm. Tại sao không thiết kế cấu trúc điều chỉnh nhiệt độ riêng trong từng toa, thậm chí theo hướng tới từng giường.
Tàu của VN ta sóc và ồn quá. Tại sao chỉ cần đơn giản là hàn hai ray 12,5m hiện tại thành 25m mà không cần bất cứ tính toán gì. Bởi vì với kết cấu tầng trên như hiện tại thì chiều dài ray 12,5m hay 25, đều đang được sử dụng. Chỉ cần hàn 2 ray 12,5m với nhau để tất cảc tuyến đường đều là 25m là tiếng ồn và va đập đã giảm còn một nửa. cả phương tiện và kết cấu đường đều có lợi nhờ việc làm đơn giản đó. Ngành ĐS có lẽ đã có rất nhiều nghiên cưu ray hàn liền. Nghiên cứu nào cũng hoàng tráng cả về quy mô (hàn liền cả khu gian chứ không thèm hàn ngắn), và cả mức kinh phí. Làm hoành tráng kinh phí quá cao thì chỉ cố được đến 1 khu gian như khu vực Thanh Hoá rồi để đó. Trong khi hàn ray từng đoạn ngắn 2, thậm chí 3, 4 ray thì giá thành chắc chắn rất thấp. Ở nước ngoài việ hàn ray là chuyện quá bình thường, không cần đến các học giả đeo kính hoặc cắp cặp thảo luận nhiều cuộc họp không có kết luận.

- Còn nhiều vấn đề có thể đổi mới được, nếu mỗi nơi đều phát huy sự tự chủ, coi việc ĐS như việc nhà. Vấn đề là điều gì có thể làm cho mỗi người có được tinh thần ấy?